Els Franci – Pagina 2 – Boekvertalers

Net uit: De Mercedes-moord

De Mercedes-moord van Faye Kellerman, vertaald door Els Franci-Ekeler en verschenen bij De Boekerij (oorspronkelijke titel: The Mercedes Coffin)

Een oude moordzaak wordt heropend als multimiljonair Genoa Greeves het LAPD een niet te versmaden financiële vergoeding in het vooruitzicht stelt. Genoa heeft de moord op de enige leraar die ooit aandacht aan haar schonk, nooit kunnen vergeten. Als er vijftien jaar na die moord een soortgelijk misdrijf wordt gepleegd, verzoekt ze de politie om alsnog te proberen de moordenaar van de docent te vinden. Inspecteur Decker en zijn team beginnen aan een moeizaam, minutieus onderzoek – al hebben ze er aanvankelijk weinig vertrouwen in dat de cold case opgelost kan worden – en ontdekken gaandeweg steeds meer overeenkomsten tussen de twee zaken. Verder lezen Net uit: De Mercedes-moord

Schuttingtaal

Schuttingtaal dwingt de vertaler van tijd tot tijd diep in de krochten van de Nederlandse taal te duiken. Snuffelend naar een woord dat de kleur en klank van een bepaalde buitenlandse verwensing getrouw nabootst, loopt hij zijn eigen repertoire van verwensingen langs. Of hij maakt gebruik van de repertoires van andere mensen die zo vriendelijk zijn geweest die op het internet te zetten.

bollocks Vloeken en graffiti
Onderscheid dient te worden gemaakt tussen vloeken en graffiti. Als er gevloekt wordt, heb je meestal een vrij ruime keuze aan verwensingen, of die nu ouderwets of gloednieuw moeten zijn. De ene keer kun je volstaan met ‘Verdorie nog aan toe! Laat me met rust!’, terwijl een andere keer een ‘Godverdomme, teringwijf, lazer toch op!’ echt noodzakelijk is. En voor het allround werk heb je altijd nog het te pas en te onpas gebruikte ‘fuck’ en ‘shit’. Verder lezen Schuttingtaal

Woord zoekt vertaling (6): to frogmarch

Voor to frogmarch geeft The Free Dictionary deze definities:

1. a method of carrying a resisting person in which each limb is held by one person and the victim is carried horizontally and face downwards

2. any method of making a resisting person move forward against his will

Andere woordenboeken geven soortgelijke beschrijvingen.

Van Dale Engels-Nederlands heeft er geen Nederlands woord voor, alleen een omschrijving:

1. (met vier man) bij de armen en benen pakken en voortslepen

2. bij de armen pakken en voortduwen

Is het woord ‘afmarcheren’ synoniem aan to frogmarch? Dat werd geopperd door collega’s, maar als je ‘afmarcheren’ in woordenboeken en naslagwerken opzoekt, vind je alleen de definitie: heengaan, inrukken, wegtrekken. Kortom, een legerterm die niet lijkt te duiden op het onder dwang meenemen van iemand die zich verzet.

Wat is dan wél een adequate vertaling voor to frogmarch, het voortduwen of meetrekken van een tegenstribbelende verdachte door twee agenten, of het bij armen en benen vastpakken en wegdragen van een opstandige demonstrant?

Is er een woord voor? Of zullen we het in het Nederlands altijd met een wat langere beschrijving moeten doen?

Net uit: Het wonderbaarlijke leven van een kleine reuzin

Het wonderbaarlijke leven van een kleine reuzin van Tiffany Baker, vertaald door Els Franci-Ekeler uitgegeven bij De Kern (oorspronkelijke titel: The Little Giant of Aberdeen County)

Toen The Little Giant of Aberdeen County, de debuutroman van Tiffany Baker, me ter vertaling werd aangeboden, had ik geen idee wat me te wachten stond, maar de buitenlandse recensies waren lovend. Ik moet zeggen dat het boek een aangename verrassing was. Het is een uitzonderlijk boek over een uitzonderlijk onderwerp, een subtiele, sprookjesachtige roman met een thrillerachtige inslag.

Twee zusjes
Het verhaal draait om twee zusjes, de ranke, slanke Serena Jane en de grote, onooglijke Truly, die opgroeien in een dorp in upstate New York waar iedereen alles over iedereen weet. Hun moeder sterft in het kraambed bij de geboorte van de abnormaal grote baby, en Truly’s vader is zo verbolgen over de dood van zijn vrouw en de rol die de dorpsarts daarin volgens hem heeft gespeeld, dat hij weigert zijn jongste dochter te laten onderzoeken en behandelen. Verder lezen Net uit: Het wonderbaarlijke leven van een kleine reuzin

Net uit: Naderende storm

Naderende storm van Rosie Dub, vertaald door Els Franci en uitgegeven bij De Kern (oorspronkelijke titel: Gathering Storm).

Het idee voor dit boek kreeg Rosie Dub toen ze met haar man en kinderen een jaar lang door Australië trok en op een dag midden in de woestijn een verlaten kleuter zag. Het enorme contrast tussen de meedogenloze woestijn en het kwetsbare kind trof haar zo dat ze het gebruikte voor haar debuutroman.

Storm
In het boek is de jonge, Engelse kunstenares Storm Cizekova die kleuter. Storm heeft haar moeder nooit gekend en dacht dat die in het kraambed was gestorven, maar als ze na de dood van haar grootmoeder een foto vindt waarop zijzelf als tweejarige bij haar moeder op schoot te zien is, blijkt haar hele verleden een leugen te zijn. Waarom heeft haar grootmoeder haar niet de waarheid verteld? Wat is er met haar moeder gebeurd? Wie is haar vader? En waar is hij? In Engeland is er niemand die antwoord kan geven op haar vragen, dus besluit ze naar Australië te gaan om daar contact op te nemen met de mensen die haar moeder hebben gekend, volgens het pakketje brieven en het dagboek dat Storm in de kast van haar grootmoeder ontdekt. Verder lezen Net uit: Naderende storm

Net uit: Dodencirkel

Elly Griffiths, Dodencirkel [omslag] Dodencirkel van Elly Griffiths, vertaald door Els Franci en uitgegeven bij De Kern (oorspronkelijke titel: The Crossing Places).

Saltmarsh
Dodencirkel is een thriller, maar net even anders dan anders. De hoofdpersoon is een forensisch archeologe, Ruth, die van de politie het verzoek krijgt te helpen bij het onderzoek naar een kinderlijkje dat in een moeras is gevonden. Ruth is een nonchalant type, iets te gezet, een tikje excentriek, een alleenstaande bijna-veertiger die met haar twee katten aan de rand van de Saltmarsh in het Engelse Norfolk woont en aan de universiteit doceert. Een sympathieke en zeer menselijke heldin. Verder lezen Net uit: Dodencirkel

Net uit: De verre kolonie

Hieronder vertelt Els Franci-Ekeler over De verre kolonie, haar vertaling van A Kingdom for the Brave, van Tamara McKinley (verschenen bij uitgeverij De Kern). De verre kolonie is het tweede deel van de Oceana-trilogie, waarvan vorig jaar Het land achter de horizon uitkwam.

Het was een waar genoegen om deze historische roman te vertalen. De schrijfster is, net als in haar vorige boek, secuur omgegaan met de historische feiten die erin zijn verweven: de Nederlandse namen en termen kon ik zonder veel moeite terugvinden via het internet. Aan het begin van het boek geeft McKinley trouwens een korte opsomming van de historische figuren die ze ten tonele heeft gevoerd. Verder lezen Net uit: De verre kolonie

Woord zoekt vertaling (5): de gijzelaars van het Nederlands

Een poos geleden ontving ik commentaar van een lezer over een door mij vertaald boek, waarin ik de woorden ‘gijzelaar’ en ‘gegijzelde’ had gebruikt voor respectievelijk hostage taker en hostage. De lezer was van mening dat dit fout was en dat je moest spreken van respectievelijk ‘gijzelnemer’ en ‘gijzelaar’. In overleg met de redactie van de uitgeverij in kwestie was echter besloten degene die gijzelde een ‘gijzelaar’ te noemen, om de eenvoudige reden dat ik er moeite mee had de boef in het superspannende boek telkens zo plastisch een ‘gijzelnemer’ of ‘gijzelhouder’ te noemen. ‘Gijzelaar’ vond ik een lekker scherp woord, en door zijn slachtoffers ‘de gegijzelden’ te noemen, kwam ook het beeld van hun penibele situatie goed naar voren.

Maar ik moet toegeven dat je er lang over kunt redetwisten, vooral als vooraanstaande Nederlandse woordenboeken en naslagwerken beide opties bieden. Dit zijn de definities van ‘gijzelaar’:

Van Dale (2005):

1. iemand die gegijzeld wordt, syn. gegijzelde; (…) 4. terrorist, misdadiger die iemand gijzelt om bepaalde eisen af te dwingen, syn. gijzelhouder, gijzelnemer, kaper.

Van Dale Hedendaags Nederlands, 2006):

1. gegijzelde; 2. gijzelhouder.

Verder lezen Woord zoekt vertaling (5): de gijzelaars van het Nederlands

Woord zoekt vertaling (4): she waggled her fingers, wiggled her toes, rolled her eyes, cocked her hip and then, only then did our eyes lock

rolling, rolling, rolling... Gebaren, houdingen, geluiden en bewegingen stellen vertalers soms voor grote problemen. Neem waggle. Geen van de vertalingen in de Van Dale Engels-Nederlands is bruikbaar in een zinnetje als She waggled her fingers. Je weet wat deze vrouw doet: ze beweegt haar vingers alsof ze zachtjes op een tafel trommelt, maar dan in de lucht. Je ziet het voor je, maar hoe zeg je dat in het Nederlands? Verder lezen Woord zoekt vertaling (4): she waggled her fingers, wiggled her toes, rolled her eyes, cocked her hip and then, only then did our eyes lock

Woord zoekt vertaling (3): pool house

Het is hartje winter, we kijken met weemoed terug op de zomer en veel Nederlanders zijn vanwege de kou naar zonnige oorden afgereisd om daar op het strand of aan een zwembad te liggen en een mooi bruin kleurtje te krijgen. Dat brengt me op het woord pool house, zo’n huisje naast het zwembad waarin men zich in zwemkledij kan hijsen en waar het gereedschap wordt opgeborgen om het zwembad van bladeren en dergelijke te ontdoen. Niet alleen staat het niet in Van Dale Engels-Nederlands, maar ik heb nog niemand gevonden die er een adequate vertaling voor weet. Misschien is dat niet zo vreemd, want ook in de Engelse woordenboeken wordt er niet over gerept. In Dictionary.com komt pool house niet voor, evenmin als in de Merriam Webster (online) en AskOxford.com, de website van Oxford dictionaries. Alleen op de Engelse Wiktionary staat een definitie van poolhouse (als één woord geschreven). Verder alleen verwijzingen naar gelegenheden waar men pool kan spelen.

Heel eigenaardig, en ook lastig, want pool houses, al dan niet als twee woorden geschreven, komen regelmatig voor in de boeken die ik vertaal, en het zou fijn zijn als er een Nederlands woord voor werd bedacht.