Etienne van Heerden (Oost-Kaap, 1954) is een van de belangrijkste schrijvers van Zuid-Afrika. In het Nederlands verschenen onder andere zijn romans De betoverde berg, De stoetmeester, De witte aap, Het zwijgen van Mario Salviati en In de plaats van liefde. Van Heerden is hoogleraar aan de universiteit van Kaapstad.

Deze maand verscheen 30 nachten in Amsterdam, geschreven na een eerder verblijf (2007) in Amsterdam als writer in residence. Hij schreef voor de Volkskrant een essay over zijn verwarrende ervaringen. Later verwerkte hij die in een roman, waarin de fictieve hoofdpersoon Henk de Melker uit Zuid-Afrika ook in dat huis logeert.

Het is een roman waarin raadsels worden ontrafeld: familiegeheimen en de duistere kanten van het verzet tegen de apartheid in Zuid-Afrika.

Vertalersduo Karina van Santen en Martine Vosmaer vertaalden samen werk van Blas de Roblès, Samuel Beckett, Mark Z. Danielewski, Louise Erdrich, Richard Ford, Catherine Millet, DBC Pierre en Salman Rushdie. Martine Vosmaer vertaalde solo werk van Umberto Eco en Cesare Pavese en Shakespeare voor het Amsterdamse Bostheater; Karina van Santen vertaalde ook boeken van Fay Weldon.

De lezing vindt plaats op 22 februari van 15.30 tot 17.30 in een van de universiteitsgebouwen van de Universiteit Utrecht. De middag zal worden afgesloten met een borrel.

Er is maar een beperkt aantal plaatsen, dus meld u snel aan!

Aanmelden kan nog tot 9 februari. Toegang is € 10,- (graag gepast meebrengen). Aanmelden is i.v.m. de zaalhuur en de catering noodzakelijk en kan via dit aanmeldformulier. Na aanmelding ontvangt u een bevestiging met daarin het adres en een routebeschrijving.

Die Frau mit den fünf Elefanten (CH/D 2009, 93 min., regie: Vadim Jendreyko, taal: Duits met Engelse ondertiteling) is een documentair portret van de zesentachtigjarige, van oorsprong Oekraïense Svetlana Geier, die haar leven in dienst stelt van het vertalen van Russische literatuur in het Duits. De laatste twintig jaar houdt ze zich vooral bezig met de vijf grote romans van Dostojevski. Tegenover haar nauwgezette intellectuele arbeid, die ze samen met een aantal gepensioneerde vrienden verricht, plaatst de film Geiers dagelijkse bezigheden in en om het huis: appels schillen, thee zetten en de kinderen en kleinkinderen ontvangen. Wanneer ze voor een gastdocentschap in Kiev wordt uitgenodigd, keert ze voor het eerst sinds vijfenzestig jaar terug naar haar geboortegrond. De film is genomineerd als beste documentaire bij de European Film Awards in december 2009.

Plaats: Filmhuis Lumen, Doelenplein 5, Delft
Tijd: donderdag 23 september 2010, 19:30 uur
Toegang: EUR 8,00 / met korting: EUR 6,00
Reserveren: 015 214 02 26

Links:
Filmrecensie van de Neue Zürcher Zeitung
Goethe-Institut Niederlande
Duitsland Instituut Amsterdam
Het Ketelhuis
Filmhuis Lumen

‘A Dutch invasion?’ is een programma over recente Nederlandse literatuur die de oversteek naar Engeland heeft gemaakt en dat is opgebouwd rond de net verschenen editie van AMBIT. Daarin staat een aantal nieuwe vertalingen van Nederlandse gedichten en proza centraal. De Nederlandse schrijvers lezen voor uit eigen werk; hun vertalers lezen de vertalingen. Dit tweetalige programma is gericht op zowel Nederlandstaligen die nieuwsgierig zijn naar het procédé van het vertalen en de receptie van Nederlandse literatuur in Engeland, als op Engelstaligen die belangstelling hebben voor recente Nederlandse literatuur. Speciale gast is dr. Martin Bax, redacteur van AMBIT, die het programma zal presenteren. De deelnemers geven niet alleen lezingen, ze gaan ook in discussie met elkaar en met het publiek. Wat is de Nederlandse poëzie eigenlijk en overleeft ze in een vreemde taal?

Aanvang: 20.00
zaal open: 19.30
Entree: € 7,- / € 5,- (met o.m. vriendenpas)
Locatie: Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam

Het symposium op vrijdag 11 december is gewijd aan het thema ‘Leren vertalen — vertalen leren: de pedagogiek van het vertalen’. Centraal staat de tweeledige vraag hoe het in een allengs vergrijzende vertalerswereld is gesteld met de aanwas van nieuw talent en hoe die aanwas kan worden vergroot. Het onderwerp wordt van twee kanten door ervaringsdeskundigen belicht: door zowel aanbieders als afnemers van vertaalonderwijs.

Op zaterdag 12 december zijn er werkgroepen Frans-, Duits-, Engels-, Italiaans-, Spaans-Nederlands en andersom Nederlands-Frans, -Duits en -Engels. Dit keer is er ook een ‘bijzondere’ werkgroep Nederlands-Spaans. Gasttaal is Zweeds.

Vertalers die lid zijn van de Werkgroep Vertalers van de Vereniging van Letterkundigen of opgenomen zijn in de bestanden van het NLPVF krijgen medio september automatisch een inschrijfformulier toegestuurd. Anderen kunnen voor een inschrijfformulier terecht op de websites van het Vertalershuis Amsterdam, het Nederlandse en Vlaamse Fonds voor de Letteren en het Expertisecentrum Literair Vertalen.

Bron: VvL.

Aan het woord komen deskundigen van diverse organisaties binnen het boekenvak, zoals Maarten Asscher, Henk Pröpper, Nicolaas Matsier, Marita Mathijsen en natuurlijk de vertalers zelf.

Programma Vertaalslag 2009

19.15 Inloop
19.30 Inleiding Martine Vosmaer (voorzitter Werkgroep Vertalers VvL)
19.40 – 20.40 Schrijver Nicolaas Matsier vertelt over zijn hervertaling van Alice in Wonderland
Acteur Felix-Jan Kuypers draagt voor uit verschillende vertalingen van Shakespeare
De verschillende versies van The Catcher in the Rye worden vergeleken.

20.40 – 21.00 Pauze

21.00 – 22.00 Debat aan de hand van de stelling: ‘Heeft een vertaling een houdbaarheidsdatum?’ onder leiding van Peter Bergsma (directeur Vertalershuis) met als deelnemers: Maarten Asscher (directeur Athenaeum Boekhandel, schrijver), Henk Pröpper (directeur Nederlands Literair Productie- en Vertalingen Fonds), Marita Mathijsen (hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde aan de UvA) en Pieter Swinkels (redacteur uitgeverij De Bezige Bij)

Datum: donderdag 12 maart
Locatie: Perdu, Kloveniersburgwal 86 te Amsterdam, bereikbaar vanaf het Centraal Station met tram 4, 16, 24 of 25 (halte Spui) of metro 51, 53 of 54 (halte Nieuwmarkt).
Tijd: 19.15 – 22.00 uur

We sluiten af met een borrel. Tijdens de borrel wordt de Vertaalengel uitgereikt, een prijs die in 2008 in het leven is geroepen door de Werkgroep Vertalers en die deze avond zal worden toegekend aan het forumlid dat zijn of haar standpunt met de sterkste argumenten verdedigt.

Elders in de Franse hoofdstad worden vrijwel gelijktijdig passages uit À la recherche du temps perdu van Marcel Proust voorgedragen. Het in luisterboeken gespecialiseerde Éditions Thélème gaf op 15 oktober 2006 een uit 111 cd’s bestaande box met Prousts magnum opus uit en zette dat evenement letterlijk luister bij met een aantal voorleessessies. Die waren zo’n succes dat Thélème-oprichtster Adeline Delay besloot op herhaling te gaan. Wie diva Bernadette Lafont, Fipa d’or-laureaat Robin Renucci en rijzende ster van het Franse theater Xavier Gallais van 1 tot en met 6 februari in de Comédies et studios des Champs-Élysées wil zien schitteren, reize spoorslags af naar het mekka van het voorgelezen boek.

Dinsdag 16 december 20 uur
Boekhandel Schreurs en De Groot
Weteringschans 173, 1017 XD Amsterdam
020-3208412
Winkel open: 19.30
Toegang: €5,-

De Romeinse dichter Lucretius (circa 99-55 vC), die zo hartstochtelijk het voortleven na de dood ontkende, leeft nog steeds voort door zijn geesteskind: het leerdicht De rerum natura, dat onlangs in een nieuwe vertaling van Piet Schrijvers als De natuur van de dingen verscheen. Een leerdicht loopt het risico voor een dichter te droog en voor een geleerde te frivool te zijn, maar als het slaagt dan valt het zowel bij dichters, denkers als geleerden in de smaak. Lucretius heeft met De rerum natura deze grote hoogte bereikt.

De natuur der dingen
De natuur van de dingen (6 boeken, ca. 7400 versregels) is door schrijvers en dichters geroemd om zijn meeslepende stijl en rake beschrijvingskunst. Geleerden zijn tot op heden getroffen door de rijkdom en de verscheidenheid aan onderwerpen: van atomisme tot magnetisme, van ontstaan tot vergaan van de aarde en de mens. Filosofen treffen een uitdagende spanningsboog aan die reikt van levenskunst tot stervenskunst, van Epicurus tot Einstein. Het in sublieme stijl geschreven boek voert de bètacanon aan als een van de inspirerendste beschrijvingen van de zichtbare werkelijkheid.

Het leerdicht van Lucretius heeft ook in Nederland tot de meest uitlopende reacties geleid. Het werd bekritiseerd en verketterd door christelijke lezers, bejubeld door dichters, vrijdenkers en marxisten, en geanalyseerd door psychiaters. Lucretius’ leerdicht kent een vertaalgeschiedenis vanaf het begin van de 17e eeuw tot heden. Op beide aspecten van deze Nederlandse Lucretiusreceptie zal in de lezing worden ingegaan.

Piet Schrijvers
Piet Schrijvers (1939) is emeritus hoogleraar Latijn aan de Universiteit Leiden. Hij publiceerde over Lucretius (dissertatie 1970: Over de poetica en poëzie van Lucretius, 1999: Lucrèce et les sciences de la vie) en was tevens de uitgever van de Lucretiusvertalingen van A. Rutgers van der Loeff (1966) en Aeg. Timmerman (1984). Zelf publiceerde hij onder meer vertalingen van Vergilius’ Aeneis (1966, 2000), Georgica (2004) en van de Opera Omnia van de dichter Horatius (2003).

In Italië groeide Saviano uit tot symbool van de strijd tegen de maffia. Vanwege zijn boek wordt hij bedreigd, en hij heeft besloten Italië voorlopig te verlaten.

‘Door Gomorra uit te geven ben ik een symbool geworden, maar daar heb ik een extreem hoge prijs voor betaald. Ik heb moeilijke momenten gekend, ik heb me eenzamer gevoeld dan ooit, gevangen in een reusachtig raderwerk. Ik ben mijn vrijheid kwijt. Ik kan niet langer vrijelijk onderzoek verrichten, gaan waar ik wil of zien wie ik wil. De godfathers laten dreigementen uitgaan en brengen geruchten in omloop om me te gronde te richten, maar zolang ik in het centrum van de belangstelling sta, ben ik niet bang. Het probleem komt later pas. Ik bereid me voor op het ergste, ook al heb ik geen idee welke gedaante dat zal aannemen.’
(uit een interview van de schrijver met Monde des Livres van 19 oktober 2007)

Hij ontving massale steunbetuigingen: meer dan 250.000 mensen tekenden een petitie waarin bij de Italiaanse autoriteiten op effectieve bescherming en maatregelen tegen de maffia wordt aangedrongen. Als teken van solidariteit worden in heel Italië leessessies van zijn boek gehouden.

Stichting de LuiaardVrouwe en Stichting Perspektief organiseren op zondag 23 november in de Kunstkerk, Museumstraat 65, Dordrecht een Nederlandse leessessie van Gomorra, van 10.00 uur tot 17.00 uur.

Iedereen die delen van het boek wil voorlezen is van harte welkom. Men kan zich aanmelden met een mailtje naar info@deletterenspreken.nl o.v.v. ‘aanmelden saviano’ en krijgt dan vooraf te horen hoe laat men is ingepland.

Gomorra: Een reis door het imperium van de camorra
Roberto Saviano
Vertaling: Karoline Sabbatino-Heybroek en Elke Parsa
Uitgeverij Rothschild & Bach
ISBN 9789049950613

In het programma laten vertalers dichters uit verschillende taalgebieden aan het woord. De vertalers vertellen welk idee ze hadden over de poëzie van de Eerste Wereldoorlog in hun eigen taalgebied voordat ze aan de klus begonnen en of ze van mening veranderd zijn door het vertalen van de gedichten. Bovendien gaan ze in op de vertaalproblemen die ze tegenkwamen en de oplossingen die ze hebben gevonden.

Ter illustratie lezen ze een gedicht voor, eerst in de brontaal en dan in de vertaling.

Het voorlopige programma:

20.00 Geert Buelens geeft een introductie op zijn bundel.

20.10 Geert introduceert de vertalers. De vertaler leest het gedicht voor, eerst in de brontaal en daarna zijn/haar vertaling. De gedichten worden geprojecteerd.

20.25 Mari Alföldy (Hongaars)

20.40 Ton Naaijkens (Duits)

21.00 Pauze

21.20 Willy Brill (Jiddisch)

21.30 Hans Boland (Russisch)

21.40 Geert leest een gedicht van Van Looy voor (plus film The Battle of the Somme)

21.50 Gesprek over oorlogspoëzie met Geert Buelens, o.l.v. Wim Brands.

22.30 Einde.

Tijdens het programma powerpointpresentatie en film. Na afloop van het programma wordt de Somme-film in zijn geheel vertoond.

Hier kunt u ons vinden. We verheugen ons op uw komst!