Ervaren vertalers hebben natúúrlijk het woordenboek minder vaak nodig dan onervaren vertalers. Die hebben namelijk een veel grotere parate kennis. Zij nemen gewoon de eerste betekenis die in hun hoofd opkomt. Ook een eitje.

Voorbeeld van het eerste geval is onderstaand reclamebord, dat onze oplettende vriend Manuel elke dag onderweg naar zijn werk tegenkomt. Hij rijdt daar dus iedere dag met een vette glimlach langs. Het kwam pas geleden ter sprake en ik heb hem vervolgens opgedragen (jawel…) er een foto van te maken.

Voorbeelden van het tweede geval zijn er natuurlijk te over. Elke boekvertaler of ondertitelaar heeft wel zijn eigen persoonlijke blunder. Eentje van mij? Vooruit: hoe vertaal je uit je blote hoofd een ondertitel waar staat: ‘let’s give him a hand’? ‘Laten we hem een hand geven.’ Natuurlijk, verder niet meer over nadenken. Tot je bij een stukje met meer context komt en het ‘Laten we hem even helpen’ blijkt te moeten zijn… Of deze, ook uit een film: (man kijkt door verrekijker) ‘I see horse rolled in a carpet.’ Poink, daar is de vertaling al: ‘Ik zie een paard, in een tapijt gerold.’ Ik vraag uw pardon? Even een stapje terug, context erbij, even googelen. Ja hoor, moet toch iets anders vertaald worden: ‘De heroïne is in een tapijt gerold.’

Ach, het is al ettelijke malen gezegd. Vertalen blijft een kwestie van weten, nadenken, nakijken, aanvoelen en nog eens nadenken. Elke zin is een fijne puzzel. Nou ja, sommige zinnen daargelaten dan.

Oké, kom maar op: nu jullie grootste blunders…