Katherine Scholes is geboren in Tanzania en heeft daar tot haar tiende gewoond. Haar vader was arts en missionaris, haar moeder kunstenares. Het gezin trok geregeld naar afgelegen delen van het land, waar haar vader dan vanuit een veldhospitaal werkte. Van die jeugdherinneringen heeft ze gebruikgemaakt voor de roman Kind van de leeuwin.

Kind van de leeuwin is een boek over de relatie tussen moeders en dochters, maar ook over de relatie tussen mens en leeuw. Niet voor niets heeft ze het opgedragen aan George Adamson, de ‘Father of Lions’, die in Kenia een reservaat had opgericht waar hij en zijn vrouw verweesde en gewonde leeuwen verzorgden tot die naar de wildernis konden terugkeren.

Angel
Als de zevenjarige Angel door een gruwelijke samenloop van omstandigheden in de woestijnachtige wildernis van Tanzania haar moeder verliest, moet ze terugvallen op wat ze in haar korte leven van de leden van de inheemse stammen heeft geleerd om te kunnen overleven. Bijvoorbeeld als er een leeuwin met welpen op haar afkomt als ze bij haar dode moeder zit en wanhopig probeert de aasgieren op een afstand te houden.

Kilometers verderop komt de Australische Emma Lindberg aan bij een afgelegen researchcentrum, waar haar moeder jaren geleden heeft gewerkt. Daar ontmoet Emma Daniel Oldeani, een toegewijd researcher die in het haveloze gebouw met de ouderwetse apparatuur verbeten blijft proberen een vaccin te ontwikkelen tegen het dodelijke olambovirus.

Als Emma en Daniel horen dat er in de woestijn een meisje wordt vermist, gaan ze haar onmiddellijk zoeken. Tijdens die zoektocht krijgt Emma steeds meer inzicht in het leven van haar moeder, die vijfentwintig jaar geleden is overleden aan het virus waar Daniel nog steeds onderzoek naar doet.

George
Midden in de jungle is een leeuwenkamp, opgericht door de Engelsman George Lawrence, die ervoor zorgt dat welpen die hun moeder hebben verloren, beschermd kunnen opgroeien tot ze oud genoeg zijn om naar de wildernis terug te gaan. Een van die welpen is Moyo.

De leeuwin Moyo is in zekere zin de hoofdpersoon van deze roman. Op het moment dat ze Angel vindt, is ze met haar twee jonge welpen door de woestijn op weg naar het leeuwenkamp waar ze is opgegroeid, omdat de rest van haar troep door jagers is uitgemoord. Ze neemt Angel onder haar hoede en tezamen zetten ze de lange tocht naar het kamp voort.

De vertaling
Tijdens het vertalen van deze roman werd ik danig afgeleid door het fascinerende verhaal van George Adamson en zijn leeuwen. Ik moet de film Born Free die op zijn werk is gebaseerd, gemist hebben, want dit was mijn eerste kennismaking met de man en zijn werk. Hoe meer ik erover las, hoe meer ik me kon inleven in de wereld van Moyo en Angel.

Ook de informatie over de dodelijke virussen, in het bijzonder het ebolavirus, dat model moet hebben gestaan voor het olambovirus in het boek, was onthutsend en fascinerend tegelijk.

Tot slot was het erg fijn dat er online woordenboeken Swahili-Engels bestaan, waarin ik probleemloos de vertaling vond van woorden als kitenge (doek, lap stof), boma (veekraal), wazungu (blanken) en nog veel meer.

Er zijn films waarin je de heldin van het verhaal knarsetandend volgt omdat jij in je luie stoel ziet wat er om haar heen gebeurt en haar niet even kan aanstoten of door elkaar schudden. Vertrouw me is het equivalent ervan in boekvorm. Het is de tweede roman van de Australische schrijfster Kate Veitch. Haar debuut, Listen, was in 2008 een bestseller in haar moederland en verscheen verder alleen in Duitse vertaling. Haar tweede roman verschijnt nu ook in Nederlandse vertaling.

Je voelt op je klompen aan dat er iets niet goed zit in het ogenschijnlijk perfecte huwelijk van Susanna en Gerry als Susanna in het eerste hoofdstuk bij een partijtje tennis in bijzijn van hun double-partners veel te venijnig door haar man op de vingers wordt getikt als ze een bal misslaat. Susanna laat dergelijke dingen echter van zich af glijden, want ze vindt dat ze reuze geboft heeft met haar knappe, succesvolle echtgenoot. Ze vertrouwt Gerry volkomen, ook als hij in zijn eentje over de hele wereld reist om klanten te werven voor zijn architectenbureau en haar nooit meeneemt omdat hij ‘toch alleen maar zit te werken en er geen tijd is voor sightseeing’. Ze is blij met haar artistieke dochter, die op haar vijftiende al een kleine kledingbusiness heeft opgezet, en trots op haar sportieve zeventienjarige zoon, die een carrière als proftennisser wacht. Ze heeft een uitstekende relatie met haar moeder en is een grote steun voor haar labiele zus, die als ex-verslaafde en alleenstaande moeder moeizaam door het leven strompelt. Het enige wat ze eigenlijk mist, is de mogelijkheid om uiting te geven aan haar eigen creativiteit, waarvoor door haar drukke leven en haar baan als docente op de kunstacademie gewoon geen tijd lijkt te zijn.

Net als ze een gelegenheid krijgt om weer te gaan schilderen en zelfs een tentoonstelling te houden, gebeurt er iets waardoor haar leven en dat van alle mensen die ze liefheeft volkomen op zijn kop wordt gezet. Opeens moet Susanna, de meegaande, goedgelovige, kneedbare Susanna de rots in de branding zijn voor haar kinderen, terwijl haar huwelijk uiteen dreigt te vallen.

Prehistorie
Twee jaar geleden kreeg ik het boek The Crossing Places van Elly Griffiths ter vertaling aangeboden, dat in het Nederlands de titel Dodencirkel heeft gekregen. Het is een detectiveverhaal zonder klassieke detective, een boek waarin de prehistorie en de mystiek van de Noorse sagen een grote rol spelen, een verhaal over een forensisch archeologe wier hulp wordt ingeroepen om een skelet te onderzoeken dat weleens van een meisje kon zijn dat het jaar daarvoor spoorloos was verdwenen. Een boek waarin een druïde de beste vriend is van de onwaarschijnlijke heldin van het verhaal, en een norse, nuchtere politierechercheur zich tegenover dit alles geplaatst ziet.

Het zou het eerste boek worden van de Ruth Galloway-serie. Ruth is forensisch archeologe, docent aan de universiteit van North Norfolk, een alleenstaande, kinderloze bijna-veertiger, die met haar twee katten in een afgelegen huisje aan de rand van de Saltmarsh woont, waar ze zomer en winter geniet van het natuurschoon van het uitgestrekte moeras. Als ze tegen wil en dank wordt betrokken bij een onderzoek naar vermiste meisjes, blijkt ze onvermoede speurderstalenten te bezitten. Haar tegenpool is Harry Nelson, de plaatselijke inspecteur van politie, het klassieke donkere, zwijgzame type, een man die een hekel aan Norfolk heeft en veel liever in Blackpool was blijven wonen. Deze vader en echtgenoot raakt door de ontknoping van het mysterie zo van streek dat hij op een stormachtige avond troost zoekt bij Ruth, die de aantrekkingskracht die hij op haar heeft onmogelijk kan weerstaan.

De Romeinen
Op Dodencirkel volgde Offersteen, waarin de natuur van Norfolk, die in het eerste boek zo’n prominente plaats had gekregen, slechts de achtergrond vormt van een al even spannend mysterie rond oude botten — ditmaal uit het Romeinse tijdperk — en een veel recenter kinderskelet, waaraan de schedel ontbreekt. Alhoewel Ruth probeert niet te nauw bij het onderzoek betrokken te raken, vooral omdat ze last heeft van ochtendziekte en nog helemaal niet aan Nelson wil vertellen dat ze zwanger is, zijn er mensen die blijkbaar denken dat zij te veel weet, want ze wordt voortdurend op subtiele manieren bedreigd.

De Tweede Wereldoorlog
En nu is het derde boek in de serie verschenen, Springvloed, waarin nieuwe elementen van de natuur van Norfolk aan bod komen. Niet de winderige vlakten en verraderlijke moerassen van de Saltmarsh staan centraal, maar de langzaam afbrokkelende klippen en de daarop liggende dorpen waarvan de huizen in zee dreigen te storten, de afgelegen en schier onbereikbare strandjes aan de voet van die klippen, en de geheimen die daar door een springvloed worden ontbloot. Als Ruth na een storm wordt opgetrommeld om een zestal skeletten te bekijken die aan de voet van een klip zijn gevonden, is haar meteen duidelijk dat het niet gaat om beenderen uit de oudheid, maar uit een veel recenter tijdperk: de Tweede Wereldoorlog. De vraag is: van wie zijn die skeletten? Van Engelsen of misschien van Duitse soldaten?

Dat Ruth inmiddels is bevallen van de dochter van Harry, dat een lid van het Europees Parlement hardnekkig blijft wonen in een van de huizen die op het punt staan van een klip in zee te storten, dat zijn vrijgevochten dochter door het verhaal vlindert, dat bejaarde mannen plotseling op verdachte wijze voorgoed inslapen, en dat een oude vriendin van Ruth uit de tijd dat ze in Bosnië meehielp massagraven bloot te leggen opeens komt logeren, maakt het verhaal heerlijk ingewikkeld en houdt de lezer tot het einde in spanning.

De Ruth Galloway-serie
Elly Griffiths vertelde onlangs in een interview dat ze ideeën heeft voor nog minstens vier boeken in deze serie. De forensische archeologie biedt stof genoeg en de relatie tussen Ruth en Harry zal vast net zoveel complicaties kennen als de moordmysteries.

De TARDIS (Time And Relative Dimensions In Space) is een fictieve tijdmachine in de Britse sciencefictionserie Doctor Who. Bij navraag onder collega’s bleek dat sommigen van hen niet alleen bekend zijn met de serie, maar dat je hen bijna kunt bestempelen als aficionado’s. In Groot-Brittannië woonachtige collega’s vertelden er meteen bij dat er bij hen in de buurt zelfs een TARDIS staat. Daarentegen hadden andere collega’s er nog nooit van gehoord.

Ik ben een groot voorstander van behouden van couleur locale in vertalingen, zeker als die iets bijdraagt aan het verhaal, maar als er pardoes een TARDIS uit de lucht komt vallen zonder enig verband met de personen en/of situatie in het boek, zet ik toch wel wat vraagtekens bij het nut van het handhaven van zo’n woord. De TARDIS is voor mijn Britse auteur en haar landgenoten een begrip, maar voor Nederlanders niet per se. Net zo goed als ‘haarlemmerolie’ een Brit niets zal zeggen.

En daarmee zijn we aangekomen bij een van de problemen waar vertalers regelmatig mee worstelen: laten staan of niet? Als de TARDIS in mijn boek geen enkele functie heeft, sterker nog, als het woord zelfs een ‘hikje’ in het verhaal veroorzaakt voor lezers die het begrip niet kennen, mag je het dan ‘wegvertalen’? Of moet je de tekst volkomen trouw blijven, de TARDIS erin zetten, en het aan de lezer overlaten al dan niet op te zoeken wat het is? En natuurlijk alle kenners het genoegen schenken in stilte, of hardop, “EXTERMINATE!” te roepen.

Je moet als boekvertaler altijd maar afwachten welke opdrachten je krijgt. Hoe langer je voor een bepaalde uitgeverij werkt, hoe beter jij en je contactpersoon op de redactie elkaar leren kennen, en meestal is de keuze van de opdrachten dan wel raak, maar je kunt aan de cover van een boek niet altijd zien wat erin zit. Een enkele keer kom je voor verrassingen te staan. Soms een onaangename verrassing, als het boek veel slechter geschreven blijkt te zijn dan jij en de redactie hadden verwacht, slechter dan de buitenlandse recensies doen geloven, en dan zit er gewoon niets anders op dan er het beste van te maken.

Puntje van de stoel
Aan de andere kant kun je het soms ook heel erg goed treffen. Dan krijg je een boek waar je doodgewoon van zit te genieten. De inhoud, de stijl, de opbouw, alles is goed. Beter dan goed. Zo’n boek is Onder de huid van Lucie Whitehouse.

Het verhaal is klassiek: een moderne, capabele, jonge vrouw raakt in de ban van een knappe man, die uiteindelijk niet blijkt te zijn wat ze had gedacht. Ze probeert zich aan de relatie te onttrekken en als de man weigert haar te laten gaan, zoekt ze tijdelijk haar toevlucht op het Isle of Wight. Kort na haar aankomst ontmoet ze daar een andere jonge vrouw, maar enkele dagen later hoort ze dat die vrouw is verdronken doordat haar zeilboot is omgeslagen. Lucie Whitehouse heeft de levens van deze twee vrouwen centraal gesteld in een beklemmende psychologische thriller die de lezer op het puntje van zijn stoel houdt.

Op de mistige vlakten van de Saltmarsh in Norfolk is de tweede thriller van Elly Griffiths geboren, met in de hoofdrol wederom Ruth Galloway, de forensisch archeologe uit Dodencirkel die tegen wil en dank opnieuw bij een politieonderzoek wordt betrokken. Ditmaal speelt het verhaal zich minder af op de Saltmarsh en meer in de heuvels van Norfolk en op een bouwterrein in de stad, waar een oude villa, die ooit als kindertehuis heeft gediend, wordt afgebroken teneinde er een modern complex van luxe flats neer te zetten. Niettemin is het verhaal weer doorspekt met mysterieuze elementen.

Bij de afbraak van de villa wordt onder de drempel van de voordeur een kinderskelet gevonden. Als Ruth erbij wordt gehaald om het uit te graven, blijkt dat de schedel ontbreekt. Inspecteur Nelson laat onmiddellijk alle nog levende priesters en nonnen opsporen die ooit het kindertehuis bestierden, en krijgt te horen dat er in de jaren zeventig twee kinderen, een jongen en een meisje, spoorloos zijn verdwenen. Als Ruth het kinderskelet onderzoekt, wijst koolstofdatering echter uit dat het lijk er al lag voordat het huis in gebruik werd genomen als kindertehuis. Daarmee komt de bal weer op het terrein van Nelson, die nu op zoek gaat naar de familie die er oorspronkelijk woonde.

Om de zaak nog ingewikkelder te maken krijgt de lezer tussen de hoofdstukken door delen van een dagboek te zien, waarin mondjesmaat wordt onthuld hoe iemand zich voorbereidt op een of ander ritueel offer.

Vertaalperikelen
Net als in Dodencirkel staan er nogal wat archeologische begrippen in het boek, maar die waren in naslagwerken allemaal terug te vinden. Verder kwamen bij het onderzoek van de skeletten de nodige medische termen aan bod, die me grotendeels bekend waren dankzij mijn ervaring met medische thrillers. Als ik er niet uitkwam kon ik altijd rekenen op de hulp van een collega-vertaler die arts is.

Nieuw waren de namen van de heidense goden uit het dagboek: Carna, Hercules Custos, Vesta, en nog veel meer. En verder speelt Janus – de god met de twee aangezichten, de god van de doorgangen, de god van de poorten – natuurlijk een belangrijke rol. Gelukkig was over al deze godheden voldoende informatie te vinden op het internet.

Ik was vroeger dol op sprookjes. De dikste sprookjesboeken sleepte ik uit de bibliotheek naar huis om veilig in mijn warme bed te lezen. Het waren niet zozeer de knappe prinsen en mooie bedelmeisjes die tot me spraken, maar trollen en geesten, draken en gedrochten. Nooit zocht ik naar de moraal van het verhaal, maar naar de huiveringwekkende spanning van dingen die in het normale leven gelukkig nooit konden gebeuren.

Pia, de jonge heldin uit De verdwenen meisjes, is net zo. Dol op sprookjes. Vooral nieuwe sprookjes, die haar worden verteld door Herr Schiller, de vriendelijke oude buurman. Pia woont in het Duitse Bad Münstereifel, een stadje zo pittoresk en vreedzaam dat het onmogelijk lijkt dat daar rampen kunnen gebeuren. Maar toch gebeuren ze. Tijdens de optocht van Sint-Maarten verdwijnt er een tienjarig meisje. En een paar maanden later, als de ontzetting eindelijk wat is gezakt en de ouders hun kinderen weer op straat durven laten spelen, verdwijnt er opnieuw een meisje.

Ontplofte grootmoeder
Terwijl de angst door het stadje waart, worstelt Pia met haar eigen problemen. Sinds haar grootmoeder op een spectaculaire en bijzonder gruwelijke wijze om het leven is gekomen, is ze op school een paria. ‘Mijn leven had heel anders kunnen verlopen als ik niet bekend had gestaan als het meisje met de ontplofte grootmoeder.’ Zo begint het boek, vrij laconiek, in de woorden van Pia zelf, die tien jaar later het verhaal vertelt. Onverschilligheid is haar wapen tegen de gevoelloze klasgenootjes, die elkaar opstoken met het verhaal dat ontploffen erfelijk is, en daarom ver bij Pia uit de buurt blijven. Maar een kind van tien heeft behoefte aan gezelschap, en dat vindt ze bij Herr Schiller en zijn huiveringwekkende sprookjes en legenden over hun stad, het oude kasteel, de ridder die daar woonde, en Koelbloedige Hans, die zich van geen enkel monster iets aantrok. Gezelschap vindt ze ook bij de andere paria van de school, haar klasgenootje Stefan, met wie ze samen op onderzoek uitgaat naar de verdwijning van de meisjes.

Uiteraard spelen de sprookjes van Herr Schiller een rol in het boek. In het begin hebben Pia en Stefan dat nog niet door, evenmin als de lezer, maar gaandeweg verweven de verzonnen verhalen zich steeds meer met wat zich in Bad Münstereifel afspeelt en heeft afgespeeld.

Duits
De originele, Engelstalige versie van het boek bevat nogal wat Duitse woorden. Ten behoeve van de lezer heeft de auteur achterin een lijstje toegevoegd met de vertalingen daarvan. Toen ik aan het vertalen ging, merkte ik dat veel van die woorden voor Nederlanders gewoon bekend zijn of erg op Nederlandse lijken, en dat het een beetje mal zou staan om die gecursiveerd over te nemen. Bijvoorbeeld: Danke, Deine, Tante, Gott, Grossmutter, Guten Morgen, Leberwurst, Pech gehabt, al stonden er ook minder bekende woorden in, zoals Blödsinn en Heckflosse.

Nederlandse uitgevers zijn over het algemeen niet gecharmeerd van veel cursief in de tekst en al helemaal niet van een roman met woorden die de lezer achterin moet opzoeken. Ik heb de redactie van De Kern toen voorgesteld – en dat voorstel is ook aangenomen – om het Duits niet over te nemen, maar alleen de aanspreektitels Herr, Frau en Fräulein te laten staan, alsmede wat krachttermen, zoals ‘Scheisse!’. Dat laatste omdat het een woord is dat Pia graag mag bezigen, in het Duits, tegen haar vervelende Engelse neefjes.

Recensies
Recensenten in binnen- en buitenland zijn het niet met elkaar eens of De verdwenen meisjes een jeugdboek is of een boek voor volwassenen. Naar mijn mening is het geschikt voor iedereen vanaf twaalf jaar. Het is geen sprookjesboek, al spelen sprookjes er een belangrijke rol in. Het is een thriller over een onderwerp dat sterk tot de verbeelding spreekt en dat de laatste jaren regelmatig in het nieuws is geweest.

Een oude moordzaak wordt heropend als multimiljonair Genoa Greeves het LAPD een niet te versmaden financiële vergoeding in het vooruitzicht stelt. Genoa heeft de moord op de enige leraar die ooit aandacht aan haar schonk, nooit kunnen vergeten. Als er vijftien jaar na die moord een soortgelijk misdrijf wordt gepleegd, verzoekt ze de politie om alsnog te proberen de moordenaar van de docent te vinden. Inspecteur Decker en zijn team beginnen aan een moeizaam, minutieus onderzoek – al hebben ze er aanvankelijk weinig vertrouwen in dat de cold case opgelost kan worden – en ontdekken gaandeweg steeds meer overeenkomsten tussen de twee zaken.

Het is niet voor het eerst dat Faye Kellerman twee verhaallijnen met elkaar verweeft, maar in het geval van De Mercedes-moord worden er zo veel personen opgevoerd, dat ik net zo secuur moest werken als Decker. Lijstjes van de verdachten, de rechercheurs en andere personen waren niet overbodig, evenals plattegrondjes en schematische tekeningen van wie wat waar deed en wanneer. Voor de fans van Kellerman is dit boek een heerlijke nieuwe puzzel, waarvan de laatste stukjes pas op de laatste pagina’s zichtbaar worden, zoals van een goede misdaadroman mag worden verwacht.

Vloeken en graffiti
Onderscheid dient te worden gemaakt tussen vloeken en graffiti. Als er gevloekt wordt, heb je meestal een vrij ruime keuze aan verwensingen, of die nu ouderwets of gloednieuw moeten zijn. De ene keer kun je volstaan met ‘Verdorie nog aan toe! Laat me met rust!’, terwijl een andere keer een ‘Godverdomme, teringwijf, lazer toch op!’ echt noodzakelijk is. En voor het allround werk heb je altijd nog het te pas en te onpas gebruikte ‘fuck’ en ‘shit’.

Graffiti eist een andere aanpak. Graffiti spuiten staat niet gelijk aan vloeken, dus kun je een routineus godverdomme, tering-dit of klote-dat niet gebruiken. Het gaat ofwel om wat we vroeger schuttingwoorden noemden, of om een leus waarmee de dader bijvoorbeeld een onrecht aan de kaak probeert te stellen. Ik laat hier de graffitischilderingen als kunstvorm uiteraard buiten beschouwing.

Schuttingtaal dus, bedoeld om te choqueren. Maar hoe vertaal je die? Als het dan ook nog door een auteur en passant wordt gebruikt voor de sfeertekening van een stad of een wijk, zonder dat het betrekking heeft op een bepaald facet van het verhaal, is het voor de vertaler aan de ene kant moeilijk in te schatten hoe hij het moet overzetten, terwijl het aan de andere kant juist mogelijkheden biedt voor een vrije interpretatie.

Bollocks
Ik kan het illustreren met een voorbeeld uit een van mijn vertalingen. In een slaperig Engels dorp hebben onbekenden zomaar opeens het woord bollocks op de muur van de begraafplaats gespoten. Het is een terzijde van de auteur. Er wordt niets over uitgelegd, alleen dat de bevolking erdoor geschokt is. Een letterlijke vertaling heeft niet zoveel zin. Bollocks betekent ‘kloten’, zeg maar ‘klote’, maar dat is zo op zichzelf staand geen lekker graffitiwoord. ‘Klote’ is juist iets voor dialogen: ‘Hou je bek, klotehufter!’ Voor graffiti zou een woord als ‘kut’ beter zijn. Dat is een kreet waarmee je je woede, frustratie of verveling goed kunt uiten. De vraag is hoeveel gewicht de auteur in het woord wilde leggen en welke gevoelswaarde het voor Engelstaligen heeft. Je hoort Hugh Grant het om de haverklap zeggen, dus zo heel erg voos kan het niet zijn. Ik koos wat aarzelend voor ‘kut’, omdat dit schuttingwoord voor volwassen Nederlanders nog wel schokkend is, maar bij de jeugd veel aan schokwaarde heeft verloren, maar toen het eenmaal in mijn zin stond, bedacht ik dat er op een Engelse muur nooit ‘kut’ zou staan, en je juist bij het lezen van het boek een duidelijk beeld van die muur met dat schuttingwoord krijgt. En daarmee was ik beland in een van de bekende twijfelsituaties van ‘to translate or not to translate’. Ik besloot not to translate, of liever gezegd, om het niet zo bekende bollocks om te zetten in een bekendere Engelstalige verwensing, namelijk fuck. Een mooi graffitiwoord dat zowel op Engelse als Nederlandse muren gezien mag worden. Bij wijze van spreken.

1. a method of carrying a resisting person in which each limb is held by one person and the victim is carried horizontally and face downwards

2. any method of making a resisting person move forward against his will

Andere woordenboeken geven soortgelijke beschrijvingen.

Van Dale Engels-Nederlands heeft er geen Nederlands woord voor, alleen een omschrijving:

1. (met vier man) bij de armen en benen pakken en voortslepen

2. bij de armen pakken en voortduwen

Is het woord ‘afmarcheren’ synoniem aan to frogmarch? Dat werd geopperd door collega’s, maar als je ‘afmarcheren’ in woordenboeken en naslagwerken opzoekt, vind je alleen de definitie: heengaan, inrukken, wegtrekken. Kortom, een legerterm die niet lijkt te duiden op het onder dwang meenemen van iemand die zich verzet.

Wat is dan wél een adequate vertaling voor to frogmarch, het voortduwen of meetrekken van een tegenstribbelende verdachte door twee agenten, of het bij armen en benen vastpakken en wegdragen van een opstandige demonstrant?

Is er een woord voor? Of zullen we het in het Nederlands altijd met een wat langere beschrijving moeten doen?