Reacties op: De vertaler en zijn geweten http://www.boekvertalers.nl/2008/12/08/de-vertaler-en-zijn-geweten/ Over het vak, de vertaler, de wereld en het boek Wed, 25 Jan 2012 10:17:36 +0000 hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.3.1 Door: Richard Kwakkel http://www.boekvertalers.nl/2008/12/08/de-vertaler-en-zijn-geweten/comment-page-1/#comment-5567 Richard Kwakkel Fri, 19 Dec 2008 09:54:17 +0000 http://www.boekvertalers.nl/?p=1138#comment-5567 Michael McCann schrijft op <a href="http://www.proz.com/translation-articles/articles/723/1/The-Ethics-of-Non-Translation" rel="nofollow">ProZ</a> ook over de redenen die vertalers kunnen hebben een opdracht te weigeren. Het uit de medische wereld geleende adagium <em>primum non nocere</em> zou vertalers er volgens hem van kunnen weerhouden handleidingen voor doe-het-zelfgranaten te vertalen. Hoe mooi en prijzenswaardig zo'n 'ethiek van het niet-vertalen' ook kan zijn, er valt nog wel iets op af te dingen. Ook, of juist vanuit ethisch oogpunt. Tussen het vertalen van onverdachte fabels en pleidooien voor de wereldvrede enerzijds en handleidingen voor zelfgemaakte bommen en <em>Mein Kampf</em> anderzijds gaat een wereld van nuances schuil waarin een deontologie, hoe weldoordacht ook, al snel tekortschiet. Moet ik weigeren een thriller te vertalen van een auteur die tot in de pijnlijkste details een verkrachting beschrijft? Moet ik weigeren het boek te vertalen van een geofysicus die kritische kanttekeningen bij het broeikaseffect plaatst? Moet ik weigeren ondertitels te vertalen van een filmisch manifest van een one-issue-politicus? Ook een boek dat meningen uiteenzet die de vertaler verdacht, lachwekkend, onfris of zelfs onverteerbaar voorkomen, kan vertaaltechnisch interessant zijn. De keuze om een werk te vertalen, hoeft niet per se door financiële nood te zijn ingegeven, maar kan evengoed ideologisch zijn gemotiveerd. Michael McCann schrijft op ProZ ook over de redenen die vertalers kunnen hebben een opdracht te weigeren. Het uit de medische wereld geleende adagium primum non nocere zou vertalers er volgens hem van kunnen weerhouden handleidingen voor doe-het-zelfgranaten te vertalen. Hoe mooi en prijzenswaardig zo’n ‘ethiek van het niet-vertalen’ ook kan zijn, er valt nog wel iets op af te dingen. Ook, of juist vanuit ethisch oogpunt.

Tussen het vertalen van onverdachte fabels en pleidooien voor de wereldvrede enerzijds en handleidingen voor zelfgemaakte bommen en Mein Kampf anderzijds gaat een wereld van nuances schuil waarin een deontologie, hoe weldoordacht ook, al snel tekortschiet. Moet ik weigeren een thriller te vertalen van een auteur die tot in de pijnlijkste details een verkrachting beschrijft? Moet ik weigeren het boek te vertalen van een geofysicus die kritische kanttekeningen bij het broeikaseffect plaatst? Moet ik weigeren ondertitels te vertalen van een filmisch manifest van een one-issue-politicus?

Ook een boek dat meningen uiteenzet die de vertaler verdacht, lachwekkend, onfris of zelfs onverteerbaar voorkomen, kan vertaaltechnisch interessant zijn. De keuze om een werk te vertalen, hoeft niet per se door financiële nood te zijn ingegeven, maar kan evengoed ideologisch zijn gemotiveerd.

]]> Door: peter http://www.boekvertalers.nl/2008/12/08/de-vertaler-en-zijn-geweten/comment-page-1/#comment-5521 peter Wed, 17 Dec 2008 15:19:02 +0000 http://www.boekvertalers.nl/?p=1138#comment-5521 Zoals een cameraman geen morele verantwoordelijkheid draagt voor de woorden van degenen die hij in beeld brengt, zo zou een vertaler die niet moeten dragen voor de woorden van een auteur. Dat het vertalen van Char en van rolbevestigende romannetjes je als vertaler een ander imago kan bezorgen dan het vertalen van Joyce, is duidelijk, maar dat zou dan toch vooral het imago op vaktechnisch gebied moeten betreffen. Dat de titels die een vertaler op zijn naam heeft staan, ook iets over de ethische maatstaven, het al dan niet aanwezig zijn van een geweten of de financiële nood van de vertaler zelf zouden zeggen, blijft voor mij een merkwaardige suggestie. En mochten die titels toch relevant zijn voor een moreel oordeel over mijn persoon, dan heb ik zweefteef Char toch zeker wel goedgemaakt met de alom gerespecteerde weldoener Richard Branson, nietwaar? Zoals een cameraman geen morele verantwoordelijkheid draagt voor de woorden van degenen die hij in beeld brengt, zo zou een vertaler die niet moeten dragen voor de woorden van een auteur.
Dat het vertalen van Char en van rolbevestigende romannetjes je als vertaler een ander imago kan bezorgen dan het vertalen van Joyce, is duidelijk, maar dat zou dan toch vooral het imago op vaktechnisch gebied moeten betreffen.
Dat de titels die een vertaler op zijn naam heeft staan, ook iets over de ethische maatstaven, het al dan niet aanwezig zijn van een geweten of de financiële nood van de vertaler zelf zouden zeggen, blijft voor mij een merkwaardige suggestie.
En mochten die titels toch relevant zijn voor een moreel oordeel over mijn persoon, dan heb ik zweefteef Char toch zeker wel goedgemaakt met de alom gerespecteerde weldoener Richard Branson, nietwaar?

]]> Door: Maya http://www.boekvertalers.nl/2008/12/08/de-vertaler-en-zijn-geweten/comment-page-1/#comment-5423 Maya Mon, 08 Dec 2008 14:36:29 +0000 http://www.boekvertalers.nl/?p=1138#comment-5423 Ook een mogelijkheid als het niet om iets schadelijks of gevaarlijks gaat, maar je niet geheel achter de inhoud staat: verzoeken of de uitgeverij je naam er voor een keer niet in wil zetten. Heb ik tot nu toe één keer gedaan. Groetjes, Maya Ook een mogelijkheid als het niet om iets schadelijks of gevaarlijks gaat, maar je niet geheel achter de inhoud staat: verzoeken of de uitgeverij je naam er voor een keer niet in wil zetten.
Heb ik tot nu toe één keer gedaan.

Groetjes,
Maya

]]>