heb je nog enig nieuws? Heb zonet een eerste snelle lezing van Omwentelingen beëindigd en moet jullie echt feliciteren voor jullie vertaling! Het leest echt als een trein! De eerste recensie op cutting edge was vernietigend maar volgens mij volledig onterecht. Het blijft ook een geweldig moeilijk boek in zijn oorspronkelijke staat en dat is gelukkig ook gebleven met de vertaling. Het vraagt een serieuze inspanning van de lezer en niet iedereen wil voor een boek echt wat tijd vrijmaken en inspanningen leveren. Nogmaals: proficiat! Waarom werden eigenlijk de gekleurde bladwijzers overboord gegooid? Enfin, ik hoop werkelijk dat je snel het style sheet publiceert zodat nog meer details over het boek en de vertaling ervan publiek worden. Dat zou nu pas een echt Sinterklaascadeau zijn! BTW: we zijn ook echt braaf geweest dit jaar

dat is GEWELDIG nieuws! Ben ondertussen wat verder gevorderd in jullie vertaling en moet zeggen dat het een mooi leesbaar geheel is geworden! De woordkeuzes blijven natuurlijk zeer subjectief en het kan niet anders dat er bepaalde zaken door het vertalen een beetje in rook zijn opgegaan. Zoals MZD stelde: go along in your way. Het blijft voor mij een misterie dat MZD zo secuur is op zijn eigen werk en bij de vertaling geen probleem heeft om het werk los te laten. Is het niet zo dat er auteurs zijn waarbij het technische aspect veel minder prominent aanwezig is maar die toch veel nauwer betrokken zijn bij de vertaling van hun werk? Desalniettemin blijft het een prachtige vertaling die hopelijk de appreciatie zal hebben die ze verdient. Heb je soms enig nieuws over een bezoek van MZD aan Nederland?

vriendelijke groeten,

Kris

Dat is waar, je had al eens gevraagd naar die voorschriften (the style sheet) en ik zal ze een dezer dagen hier publiceren, maar ze eindigden met de bemoedigende woorden:

That’s enough.
More than enough.
O, probably way too much.
In other words please feel free to disregard it all and go along in your
own way.
Take a deep breath now.
And let go.
Z

groet

Martine

heb eindelijk jullie vertaling van Only Revolutions in mijn handen. Hoedje af voor het feit dat jullie deze taak op zich hebben durven nemen! Het lijkt mij een haast onmogelijke opdracht om een werk met dergelijke opgelegde beperkingen tot een leesbaar geheel te maken. Ik zou dan ook graag nog eens willen terugkomen op de eerder gestelde vraag of jullie iets meer kunnen/willen uitweiden over de voorschriften die werden vooropgesteld bij de vertaling van Only Revolutions naar Niets dan Omwentelingen.
Het feit dat de pagina’s met ‘only found here’ ontbreken laten mij vermoeden dat er uiteindelijk geen woorden absoluut moesten worden vermeden in de vertaling, of heb ik het mis (ben nog niet zo ver gevorderd in het lezen)?

groeten,

Kris

Ik begrijp heel goed dat niet iedereen het Engels voldoende beheerst om alle boeken geschreven in die taal te lezen. Ik doelde er vooral op dat het vertalen zo ver gaat: zelfs vrijwel onvertaalbare boeken (waarbij veel van de eigenheid van taalgebruik en stijl verloren kan gaan) worden vertaald. Neem als extreem voorbeeld Finnegans Wake…een geval apart waar het een hersenbrekende sport wordt om een goed sluitende vertaling te produceren.

Je kunt je afvragen waar de grenzen van het vertalen liggen. Wanneer overtreedt je de grens van respect naar het origineel, en raakt er te veel verloren van de stijl, klank, sfeer van de oorspronkelijke tekst? De lezer die enkel de Nederlandstalige editie leest, zal het verschil niet merken. Maar is die lezer het belangrijkste? Moet die ten koste van alles bediend worden? Moet er niet met waardigheid en respect met kunst omgegaan worden? Als ik een Vermeer bij benadering naschilder, mag dat dan in een museum hangen?

Je merkt in bovenstaand artikel dat het vertalen op den duur ook van een leuke ‘sport’ kan verworden tot een kwelling. Natuurlijk; het is het werk van de vertaalsters, en er zullen vast projecten tussen zitten die ze met enige tegenzin doen om brood op de plank te krijgen. Toch denk ik dat, zoals bij ieder die van zijn hobby zijn werk heeft gemaakt, ze over het algemeen erg veel lol hebben aan het al vertalend bijna herschrijven van boeken. Daar kunnen ze echter beter zelf uitspraken over doen, dan dat ik hen deze toedicht.

Het lijkt mij in ieder geval geweldig werk, en telkens weer een grote uitdaging de klank en stijl van het origineel in het Nederlands proberen te vatten.
Persoonlijk moet ik er niet aan denken Only Revolutions te mogen vertalen. Het is zo gelaagd en zo origineel dat het vooruitzicht van de kwelling mij er direct van zou doen afzien. Dus immer de bewondering dat deze beide dames zoiets aandurven en het afkrijgen, zonder het resultaat te beoordelen. Dat kan trouwens, volgens laatste berichten, vanaf 8 oktober…weer is de publicatiedatum verschoven. Ik graaf mij ondertussen nog weer even in in House of Leaves!

Groet, Richard

Ik moet even reageren op je eerste alinea. Je snapt nog steeds niet waarom elk boek vertaald moet worden, want men kan toch Engels leren lezen, schrijf je? Ja, dat kan, en er zijn ook best boeken waarvoor de kennis van het Engels van de gemiddelde Nederlandse lezer (op plotniveau, men kan het verhaal volgen) wel toereikend is. Er zijn echter ook boeken waarvoor een aanmerkelijk grondiger kennis van die taal nodig is, en het is niet ieder gegeven om *die* boeken in het Engels te lezen — al was het maar omdat de meesten domweg niet in de gelegenheid zijn, of geen tijd hebben, om zich die diepgaande kennis eigen te maken.

En er zijn ook boeken die uit andere talen worden vertaald. Lang niet iedereen leest vlot Frans, Duits, Spaans of Italiaans, en we mogen zielsblij zijn dat er vertalers zijn die de Scandinavische, Hongaarse, Turkse enz. literatuur voor ons kunnen ontsluiten.

Bovendien vertalen de dames Vosmaer en Van Santen hun boeken niet voor hun ‘lol’. Het is hun beroep, waarvoor ze hebben gestudeerd en dat ze tot in de finesses beheersen.

Met de bewondering die je uitspreekt ben ik het dus van harte eens.

Vriendelijke groet,
Gerda Baardman

We hadden best meer contact met MZD willen hebben tijdens het vertalen van het Kaartenhuis, maar hij was toen onbereikbaar. Ik meen dat hij op tournee was met z’n zusje Poe. Hij had geen idee dat het misschien handig zou zijn geweest om ons hier en daar wat te helpen.
Overigens zijn we nadat de vertaling al was uitgekomen nog door hem ‘overhoord’, en de meeste grappen en verwijzingen hadden we gelukkig wel gezien, maar er zijn ons natuurlijk ook dingen ontgaan, dat is onvermijdelijk.

Martine

Leuk om een reactie van je te lezen. Tja, wat een putklus, zo’n boek. Ik snap eerlijk gezegd nog steeds niet waarom elk boek vertaald moet worden. Men kan toch Engels leren lezen? Maar de ‘lol’ van het vertalen mag jullie natuurlijk ook niet onthouden worden.

Bijzonder om te horen dat er nog het meeste contact was bij Het Vijftig Jaars Zwaard. Het was natuurlijk de eerste kennismaking met zijn ‘nieuwe’ taalgebruik, oefenend voor Only Revolutions. Toch had ik verwacht dat het juist vertalen van House of Leaves een stuk complexer was en meer medewerking vereiste. Maar goed; het was ook onmogelijk alle verborgen codes in de Engelse tekst naar het Nederlands over te brengen…

Fijn om nu een béétje zekerheid qua publicatiedatum te krijgen, 2 jaar na de eerst aangekondigde datum… Nog steeds is er op het net geen datum te vinden buiten ‘september 2009′. Ik sta te popelen hem in mijn handen te hebben, en me te laven en ergeren aan jullie vertalingskunsten. Ik zal zeker even mijn mening hier ventileren…

Bedankt voor al het werk! Het wordt zeer gewaardeerd en bewonderd!

Vriendelijke groet,

Richard

vriendelijke groet

Martine

Wat geweldig om hier eens het verhaal te lezen van de vertalers en over de vertaling. Ik zit namelijk al jaren te wachten op de Nederlandse vertaling van Only Revolutions, en houd constant mijn hart vast voor wat er allemaal verloren zal gaan. Het is mij duidelijk dat dat onvermijdelijk is. Wat een enorme, en vrijwel onmogelijke klus, die inderdaad nooit af zal zijn. Zo’n joyciaans boek is eigenlijk een godsgruwel om te vertalen, en als je dan ook nog lijsten van do’s en don’t's krijgt…

Op het forum over de boeken van Danielewski is men ook verrassend snel opgehouden het boek te interpreteren, terwijl men over House Of Leaves niet uitgesproken raakt. De raadsel daarin waren blijkbaar zelfs nog wat toegankelijker dan die in Only Revolutions.

Ik snap deze man, MZD, niet en vind hem tegelijk daardoor volkomen briljant. Met House Of Leaves schreef hij mijns inziens al boekgeschiedenis (het boek wordt ook veel gebruikt op universiteiten in Amerika), Only Revolutions zal pas in de toekomst op waarde geschat worden. Hij lag een maand na publicatie al in Scheltema voor €4; men had er slechts enkele exemplaren van kunnen verkopen.

Ik zal vaak gruwen om te zien wat er verloren is gegaan in de vertaling (alleen die titel al…waar zijn de o’s met hun kleuren en symbolische afstanden tot elkaar?) maar ik zal jullie ook prijzen om jullie kunststaaltje vertalen, en vrijwel zeker weer net zo geraakt zijn door het verhaal en de kunst van het boek als bij de engelstalige editie.

Ontzettend bedankt voor het overbrengen naar de Nederlandse taal van deze kunstwerken. Danielewski is ondertussen alweer bezig met een nieuw project. Ik wens jullie veel succes!

Vriendelijke groet,

Richard